سازمان غذا و کشاورزی ملل متحد با اشاره به بروز تغییرات در نظامهای مختلف کشاورزی و غذایی، بر ضرورت تغییر رویکردها در قبال موضوعات مرتبط با دامپروری تاکید کرد.
گروه کشاورزی، توسعه روستایی و محیط زیست، در جدیدترین گزارش سازمان غذا و کشاورزی ملل متحد (فائو) درباره وضع دامپروری جهان، با اشاره به تامین یک سوم پروتئین مورد نیاز جوامع از طریق دامپروی، افزایش توجهات به موضوع رقابت بر سر تاین خوراک دام و غذای انسان به عنوان یکی از عوامل مؤثر بر آینده این صنعت مورد بررسی قرار گرفته است.
فائو به افزایش توجه به استفاده از محصولات جانبی صنایع کشاورزی و غذایی و منابع خوراکی کمترمتعارف نیز اشاره کرده است؛ رویکردی که میتواند به کاهش فشار بر منابع زمین و افزایش بهرهوری در زنجیره خوراک دام کمک کند.
از دیدگاه فائو، اهمیت رویکرد «سلامت واحد» برای بخش کشاورزی از آنجا ناشی میشود که یک بحران در هر بخش از زنجیره میتواند به بخشهای دیگر منتقل شود و شیوع یک بیماری دامی میتواند تولید و تجارت محصولات دامی را تحت تأثیر قرار دهد؛ ضمن اینکه آلودگی آب و خاک میتواند سلامت محصولات کشاورزی را تهدید کند و استفاده نامناسب از داروهای ضدمیکروبی نیز میتواند به افزایش مقاومت میکروبی منجر شود.
فائو با اشاره به این نکات، بر همکاری میان بخشهای کشاورزی، دامپزشکی، محیطزیست، بهداشت، علوم و سرمایهگذاری تأکید کرده و هشدار داده است که پیشگیری و شناسایی زودهنگام خطرات باید جایگاه پررنگتری در سیاستگذاری نظامهای غذایی داشته باشد.
نظامهای دامپروری و طیور همچنان سهم قابلتوجهی در تأمین پروتئین مورد نیاز جمعیت جهان دارند؛ اما افزایش تقاضا برای محصولات دامی، فشار بیشتری بر منابعی مانند زمین، آب و نهادههای خوراکی وارد کرده است.
یکی از چالشهای مهمی که در این زمینه مطرح میشود، رقابت میان تولید غذای انسان و تولید خوراک دام است. بخش قابلتوجهی از محصولات کشاورزی میتواند مستقیماً به مصرف انسانی برسد یا برای تولید خوراک دام مورد استفاده قرار گیرد. افزایش تقاضا برای نهادههای دامی، بنابراین میتواند بر نحوه استفاده از زمینهای کشاورزی و منابع محدود آب و انرژی اثرگذار باشد.
یکی از مسیرهایی که در گزارشهای تخصصی FAO مورد توجه قرار گرفته، استفاده بیشتر از محصولات جانبی و بقایای صنایع کشاورزی و غذایی به عنوان بخشی از جیره دام است.
برای نمونه، برخی محصولات جانبی حاصل از فرآوری غلات، صنایع میوه و سبزی، صنایع روغنکشی و سایر فعالیتهای کشاورزی و غذایی، در صورت برخورداری از کیفیت و ایمنی لازم، میتوانند بخشی از نیاز خوراکی دام را تأمین کنند.
این رویکرد میتواند همزمان دو هدف را دنبال کند: کاهش ضایعات زنجیره غذایی و کاهش وابستگی دامپروری به برخی نهادههای خوراکی که مستقیماً با غذای انسان رقابت میکنند.
البته استفاده از خوراکهای جایگزین به معنای استفاده بدون ضابطه از هر نوع ضایعات کشاورزی یا غذایی نیست. کیفیت تغذیهای، آلودگیهای احتمالی، سموم، مایکوتوکسینها، قابلیت هضم و استانداردهای ایمنی خوراک از جمله عواملی هستند که باید پیش از ورود هر ماده به زنجیره خوراک دام بررسی شوند.
از آنجایی که هزینه خوراک یکی از عوامل تعیینکننده اقتصاد تولید در واحدهای دام و طیور است، بنابراین هرگونه تغییر در قیمت، دسترسی یا کیفیت نهادههای خوراکی میتواند مستقیماً بر هزینه تمامشده محصولات دامی اثر بگذارد. از سوی دیگر، وابستگی شدید به تعداد محدودی از نهادهها میتواند زنجیره تولید را در برابر اختلالات تجاری، خشکسالی، تغییرات اقلیمی و نوسانات بازار جهانی آسیبپذیر کند.
به همین دلیل، توسعه منابع خوراکی متنوعتر و استفاده علمی از منابع موجود میتواند به یکی از محورهای سیاستگذاری آینده صنعت دام و طیور تبدیل شود.
منبع خبر: خبرگزاری صداوسیما
تاریخ انتشار: 1405/07/7
